Go Map نقشه
مركز پژوهش های مجلس گزارش داد؛

ضرورت مشارکت بخش خصوصی در تکمیل زیرساخت یکپارچه ابری دولت هوشمند

ضرورت مشارکت بخش خصوصی در تکمیل زیرساخت یکپارچه ابری دولت هوشمند

به گزارش نقشه، بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور اعتبارات بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان داده است دولت بهتر است برای توسعه و تکمیل زیرساخت یکپارچه اَبری دولت هوشمند از مشارکت بخش غیردولتی استفاده نماید.


به گزارش نقشه به نقل از مهر، گروه فناوری اطلاعات و ارتباطات دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور اعتبارات بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشنهاد کرده است که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با هدف ایجاد یکپارچگی در تبادل اطلاعات، تأمین خدمات ارتباطی و اطلاعاتی امن مورد نیاز و کاهش هزینه ها، نسبت به توسعه و تکمیل زیرساخت یکپارچه اَبری دولت هوشمند با مشارکت بخش غیردولتی اقدام نماید. در بررسی صورت گرفته از لایحه بودجه سال ۱۴۰۲، مشخص شده است که سهم اعتبارات حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) از کل بودجه عمومی دولت به ۳.۴ درصد رسیده است. این شاخص در سال ۱۴۰۱ حدود ۳ درصد بود. رشد ۶۴ درصدی اعتبارات حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱ اعتبارات حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات هم در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱ بیشتر از ۶۴ درصد رشد کرده است. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ حدود ۲۲ درصد از اعتبارات برنامه ای حوزه فاوا در ارتباط با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است و حدود ۷۸ درصد در سایر دستگاهها برای توسعه سامانه ها و زیرساخت های فاوا هزینه خواهد شد. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ حدود ۸۷ درصد از اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به صورت اعتبارات تملک دارایی سرمایه ای است و این شاخص نشان داده است بخش اعظم اعتبارات این وزارت خانه صرف توسعه زیرساختها و سامانه ها خواهد شد. سهم ۸ درصدی شبکه ملی اطلاعات از کل اعتبارات برنامه ای حوزه فاوا این امر نویدبخش سرمایه گذاری مناسب در حوزه فاوا و توسعه زیرساختهای ارتباطی در سال ۱۴۰۲ است. در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ به تنهایی حدود ۸ درصد از کل اعتبارات ردیف های برنامه ای حوزه فاوا در ارتباط با مبحث شبکه ملی اطلاعات است و سیاست های جدیدی مانند ایجاد صندوق برای سرعت دادن بیشتر به تکمیل این پروژه بزرگ در لایحه پیشنهاد شده است. از زاویه دید سازمان برنامه و بودجه، اعتبارات فناوری اطلاعات فقط در فصل ارتباطات و فناوری اطلاعات به شماره طبقه بندی ۱۳۰۲۰۰۰۰۰۰ مدیریت و برنامه ریزی می شود. اعتبارات این فصل شامل اعتبارات مرکز ملی فضای مجازی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و دستگاههای تابعه آن می شود. اما باید اعتبارات فناوری اطلاعات و ارتباطات و هزینه های آن در قسمت بندی های بودجه ای لایحه بودجه سنواتی را در ردیف های در ارتباط با دستگاههای دیگر هم جستجو کرد. خیلی از هزینه هایی که می تواند با توسعه سایر ابعاد شبکه ملی اطلاعات همچون خدمات و محتوا در ارتباط باشد در سایر ردیف های بودجه ای پراکنده هستند. خیلی از ردیف های هزینه ای فاوا نیازمند افزایش دقت هستند. مثلا اعتبارات در ارتباط با تملک تجهیزات رایانشی در دستگاهها از اعتبارات تملکی سایر تجهیزات تفکیک نشده است. این مورد برنامه ریزی و هدایت هزینه ها را الان و همینطور در آینده دشوار می کند. هزینه هایی که بدون برنامه ریزی در هر حوزه ای حتی فناوری اطلاعات صورت بگیرند در آینده نه تنها کمکی به بهبود امور نخواهند کرد، بلکه با ایجاد سامانه های ناسازگار باعث سخت تر شدن مسیر بهبود توسعه کشور خواهند شد. نبود برنامه مشخص برای بعضی از عناوین حوزه فاوا در ردیف متفرقه ۷۸-۵۳۰۰۰۰ با عنوان «حمایت از توسعه زیرساخت های صنعت میکروالکترونیک و زیرساخت های تجارت الکترونیک» اعتباری معادل ۱۰، ۰۰۰ میلیاردریال در نظر گرفته شده است. با وجود اعتبار مناسبی که برای صنعت میکروالکترونیک در نظر گرفته شده است برنامه مشخص و مدونی برای توسعه این صنعت وجود ندارد. علاوه بر اعتبارات، تدوین یک برنامه جامع برای ارتقای صنعت میکروالکترونیک کشور لازم است. بعد از تدوین برنامه جامع برای این بخش، اعتبارات به صورت هدفمند و با اثربخشی بالاتری تخصیص داده خواهد شد. پیشنهاد تدوین برنامه جامع ارتقای صنعت میکروالکترونیک توسط معاونت علمی و وزارتین صمت و دفاع پیشنهاد می شود که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت دفاع برنامه جامع ارتقای صنعت میکروالکترونیک کشور را تهیه نماید تا در کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال دولت به تصویب برسد. همینطور نکته قابل ذکر آن است که برای ایجاد تحول در صنعت میکروالکترونیک در کشور احتیاج به اعتبارات بسیار بیشتری است. محوریت پروژه ها و طرح های فاوای کشور بر دو طرح: ۱. توسعه دولت هوشمند و ۲. توسعه شبکه ملی اطلاعات خلاصه می شود. در حوزه دولت هوشمند در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ برای تعداد ۵۲ دستگاه اجرایی کشور اعتباراتی بالغ بر ۴۰، ۰۴۵ میلیاردریال در نظر گرفته شده است. همینطور ۲۰۰ میلیاردریال در چارچوب اعتبارات متفرقه جدول ۹ لایحه بودجه برای دولت هوشمند در نظر گرفته شده است. برای حوزه توسعه شبکه ملی اطلاعات هم اعتباراتی بالغ بر ۱۱۷، ۲۹۵ میلیاردریال در نظر گرفته شده است. مساله ای که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد توسعه زیرساخت های دولت هوشمند در بستر شبکه ملی اطلاعات است. زیرساخت یکپارچه اَبری دولت می تواند توسعه هر دو بخش مذکور را تسریع کند، بنابراین پیشنهاد می شود: «وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با هدف ایجاد یکپارچگی در تبادل اطلاعات، تأمین خدمات ارتباطی و اطلاعاتی امن مورد نیاز جهت شکل گیری شبکه های اختصاصی دستگاههای اجرایی مطابق سند طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات و کاهش هزینه های دستگاههای اجرایی در استفاده از زیرساخت های اطلاعاتی و ارتباطی، مکلف است نسبت به توسعه و تکمیل زیرساخت یکپارچه اَبری دولت هوشمند با مشارکت بخش غیردولتی اقدام نماید. دستگاههای اجرایی مکلفند خدمات خویش را در چارچوب سکو (پلتفرم) نظیر نظام یکپارچه مالی، آموزش، سلامت، کشاورزی، گردشگری، حمل و نقل، انرژی و صنعت برپایه آئین نامه ای که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با همکاری دستگاههای مرتبط ظرف مدت سه ماه از ابلاغ این قانون تهیه می کند نقاط اصلی و پشتیبان خویش را به زیرساخت یکپارچه ابری دولت، منتقل کند». جدول نمای کلی اعتبارات بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) احصا شده در همه ردیف های مختلف را در دستگاههای متفاوت در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲و قوانین بودجه سال های ۱۳۹۵-۱۴۰۱ نشان داده است.
نمای کلی اعتبارات بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ (میلیارد ریال)
بررسی سهم اعتبارات بخش فاوا نسبت به بودجه عمومی دولت را طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ و لایحه ۱۴۰۲ نشان می دهد، طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹ سهم فاوا روندی رو به کاهش داشت و از ۳.۶ به ۲ درصد رسیده بود اما از سال ۱۴۰۰ سهم اعتبارات بخش فاوا نسبت به بودجه عمومی دولت روند صعودی به خود گرفته و در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ به ۳.۴ درصد رسیده است. این روند نشان از توجه ویژه دولت به بخش فاوای کشور است.
نمودار سهم اعتبارات بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات از اعتبارات عمومی کشور طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ و لایحه ۱۴۰۲
اعتبارات برنامه ای حوزه فاوا را در سال های ۱۳۹۶-۱۴۰۲ نشان داده است این اعتبارات به طورکلی با روند افزایشی همراه می باشد. برای مقایسه بهتر باید کل اعتبارات برنامه ای را که شامل اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی هستند، با هم در نظر گرفت.
نمودار اعتبارات برنامه ای حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات از ۱۳۹۶ تا لایحه بودجه ۱۴۰۲ (میلیارد ریال)
بدین سان اعتبارات برنامه ای حوزه فاوا در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۶۷ درصد افزایش پیدا کرده است. این اعتبارات نسبت به قانون بودجه سال ۱۴۰۰ هم حدود ۱۰ برابر افزایش پیدا کرده است. اعتبارات برنامه ای این حوزه در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ بیشتر از ۶۸ هزار میلیاردریال بود، در قانون بودجه سال ۱۴۰۱به ۴۳۸ هزار میلیاردریال و الان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ به بیشتر از ۷۱۸ هزار میلیاردریال رسیده است. تعداد ۹ طرح مهم فاوا در سال ۱۴۰۲ بیشتر از ۴۷۸ هزار میلیاردریال اعتبار دریافت خواهند کرد که بیشتر از ۶۴ درصد اعتبارات فاوا را شامل می شود. اجرای بعضی برنامه ها فقط به یک دستگاه سپرده می شود و بعضی دیگر بین سایر دستگاه ها توزیع می شوند. البته این اعتبارات فقط اعتباراتی هستند که در جدول در ارتباط با جدول تکمیلی شامل اعتبارات دستگاههای تابعه برحسب برنامه اجرایی ۱۴۰۲ به صراحت با فناوری اطلاعات و ارتباطات مرتبط هستند. اگر پیوست های دیگر مانند پیوست لایحه بودجه هم مدنظر قرار می گرفت ردیف های مرتبط بیشتری هم قابل احصا بود. به صورت کلی هزینه فناوری اطلاعات با شفافیت لازم در لایحه بودجه منظور نمی شود و این عدم شفافیت ارزیابی میزان واقعی هزینه فناوری اطلاعات را با مشکل مواجه می کند. وضعیت نامشخص اعتبارات ردیف های متفرقه در توسعه حوزه فناوری اطلاعات اعتبارات ردیف های متفرقه بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ به برنامه مدونی مرتبط نیستند. مبحث پشتیبانی از زیرساخت های صنعت میکروالکترونیک یک مقوله متفاوت از زیرساخت های تجارت الکترونیکی است و عملاً مشخص نمی شود که این اعتبار به کدام مبحث تخصیص داده خواهد شد. همچنین تکیه کردن بر درآمد پیامک برای توسعه شبکه ملی اطلاعات در عمل در بحث ترویج استفاده از پیام رسان های بومی ایجاد تعارض منافع می کند چون یکی از کارکردهای پیام رسان های بومی می تواند جایگزینی خدمات پیامکی دستگاه ها و بانک ها با خدمات پیامرسان بومی باشد. نمای کلی از وضعیت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مرکز ملی فضای مجازی در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ کل منابع درآمدی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲به ۱۶۱، ۲۷۰ میلیاردریال می رسد که ۲، ۰۰۰ میلیاردریال آن از درآمدهای اختصاصی وزارت است. این عدد نشان دهنده این حقیقت است که درآمد وزارت خانه شاهد رشد ۱۸ درصدی و مصارف آن رشد ۱۹ درصدی دارد و درآمد اختصاصی بخش ارتباطات کشور رشد ۱۱ درصدی خواهد داشت. سهم اعتبارات هزینه ای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از کل مصارف آن وزارت خانه حدود ۱۳ درصد است. مصارف مرکز ملی فضای مجازی کشور هم شاهد رشدی ۱۹ درصدی است. کل اعتبارات هزینه ای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و مرکز ملی فضای مجازی رشدی ۳۹ درصدی دارد که این رشد اعتبارات حاصل برآیند رشد اعتبارات هزینه ای از محل منابع عمومی حدود ۴۵ درصد و رشد اعتبارات هزینه ای متفرقه حدود ۴۲ درصد و رشد اعتبارات هزینه ای از محل درآمدهای اختصاصی حدود ۱۱ درصد است. کل اعتبارات تملک دارایی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ نسبت به سال قبل حدود ۱۶ درصد رشد خواهد داشت که در طرحهای برنامه ای حدود ۱۰ درصد و در طرح های متفرقه حدود ۱۶.۵ درصد است. در مجموع حدود ۹۵ درصد از اعتبارات هزینه ای و تملک دارایی این بخش از محل ردیف های متفرقه درآمد- هزینه تأمین شده است و مابقی شامل ۴.۱ درصد از ردیف اصلی (عمومی) و ۱.۳ درصد از محل درآمد اختصاصی تأمین شده است. طبق برنامه عرضه شده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیشبینی شده است که در سال آینده: ۱. پنج ماهواره جدید تهیه و یا ساخته شود. ۲. سهم اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد کشور از ۷.۹ درصد به ۸.۷۷ درصد ارتقا یابد (رشد ۱۱ درصدی). ۳. عملیات استقرار و بهرهبرداری از زنجیره ملی خدمات دولت هوشمند از ۴۰ درصد فعلی به ۹۸ درصد برسد (تقریباً کامل شود). ۴. پروژه بزرگ شبکه ملی اطلاعات هم از شرایط استقرار ۶۰ درصد در انتهای سال ۱۴۰۱ به ۷۵ درصد در انتهای سال ۱۴۰۲ برسد. رشد اعتبارات تملکی دستگاههای ذیل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از محل پیوست ۱ در لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ نشان داده است که شرکت ملی پست جمهوری اسلامی با ۵۵ درصد رشد اعتبارات بالاترین رشد و سازمان فضایی با ۲۰ درصد رشد اعتبارات تملکی و دبیرخانه شورای اجرایی فناوری اطلاعات با ۱۶ درصد در مقام دوم و سوم قرار دارند. در لیست رشد اعتبارات تملکی، پژوهشگاه فضایی ایران با ۳ درصد رشد کمترین رشد اعتبارات را داشته است.


منبع:

1401/11/22
14:10:20
5.0 از 5
378
این مطلب Go Map را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط در نقشه
نظرات بینندگان نقشه در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۵ بعلاوه ۳
GoMap گو کپ