تصویب برنامه تمرکززدایی از تهران و البرز
به گزارش نقشه، یک مسئول وزارت راه اظهار داشت: برنامه ساماندهی و تمرکززدایی از مجموعه شهری تهران و البرز به تصویب رسید و از سال ۱۴۰۰ تاکنون، حدود ۱۷۰ هزار هکتار زمین تامین شده است.
به گزارش نقشه به نقل از مهر، غلامرضا کاظمیان، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی، امروز (دوشنبه، ۴ آبان) در نشست خبری با تاکید بر ضرورت توجه به دانش تخصصی شهرسازی و معماری، اظهار داشت: باآنکه همهذی نفعان توسعه شهری می توانند و باید درباره ی مسایل شهرسازی اظهارنظر کنند، اما شهرسازی و فرآیند توسعه شهری، دانش تخصصی است و مبانی علمی مشخصی دارد.
وی اضافه کرد: یکی از اصول اساسی شهرسازی، مشارکت جمعی و عمومی در تهیه طرح هاست که با رعایت مبانی علمی وتخصصی می تواند مسیر درستی را طی نماید. بنابراین، باید میان مباحث عمومی و کلی درباره ی مسایل شهری و مباحث تخصصی این حوزه تفاوت قائل شد.
کاظمیان ضمن اشاره به تعداد شهرهای کشور و تقسیم مسئولیت در تهیه و تصویب طرح های شهری بیان نمود: درحال حاضر، کشور هزار و ۴۶۶ شهر دارد که ۱۸۷ شهر از آنها بیشتر از ۵۰ هزار نفر جمعیت دارند. بنابراین، بیشتر از هزار و ۲۰۰ شهرکشور جمعیتی کمتر از ۵۰ هزار نفر دارند.
وی اضافه کرد: تعداد جمعیت شهرها، بخصوص آستانه ۵۰ هزار نفر، در تعیین مسئولیت تهیه طرح ها و نظارت بر اجرای آنها اهمیت دارد. بر مبنای ضوابط و قوانین موجود، تهیه و تصویب طرح های شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر در استانها صورت می گیرد و شورایعالی شهرسازی و معماری ایران فقط نظارت کلی و انطباق این طرح ها با سیاستهای کلان شهرسازیرا بر عهده دارد.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد: طرح های شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر برایتصویب به شورایعالی شهرسازی و معماری ارجاع نمی شوند، بلکه نسخه نهائی آنها جهت بررسی و انطباق باسیاست های کلی شهرسازی عرضه می شود. درحال حاضر هم طرح هایی که از این بابت به شورایعالی ارجاع شده اند، تعیین تکلیف شده اند و تلاش می شود سایر فرایندها هم در اولین فرصت صورت گیرد.
وی اشاره کرد: این مورد نشان دهنده تمرکززدایی در فرآیند تهیه و تصویب طرح های شهری است که سال هاست بر اساسقانون اجرا می شود. در مقابل، طرح های شهرهای بالای ۵۰ هزار نفر جمعیت و مراکز استانها باید مطابق قانون در شورای عالی شهرسازی و معماری بررسی شوند.
کاظمیان ضمن اشاره به تقسیم وظایف دستگاه های اجرایی در تهیه طرح های شهری اظهار داشت: شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر جمعیت هم بر مبنای نوع طرح مورد نیاز به دو دسته تقسیم می شوند. تهیه طرح جامع برای این شهرها بر عهده اداره کل راه و شهرسازی استان است و تهیه طرح هادی شهری هم بر عهده وزارت کشور و استانداری های مربوطه قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: برای شهرهایی که اخیرا تشکیل شده اند و جمعیت کمتری دارند، طرح هادی شهری تهیه می شود. همینطور برای شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر که قبل تر دارای طرح جامع بوده اند، بازبینی طرح جامع و در ادامه تهیه طرح تفصیلی یاطرح جامع تفصیلی صورت می گیرد.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به تغییر رویکرد در تهیه طرح های جامع شهری اظهار داشت: از سال ۱۴۰۰، بر مبنای مصوبه شورایعالی شهرسازی و معماری، رویکرد جدیدی برای تهیه طرح های جامع شهری باعنوان «نگرش و روش نوین تهیه طرح های جامع شهری» در دستور کار قرار گرفت.
وی اضافه کرد: این مصوبه بر مبنای مجموعه مطالعات، نقدها و بررسی هایی تدوین شد که طی حدود ۴ دهه درباره ی طرح های جامع شهری پیشین انجام شده بود. در این بررسی ها، اشکالات این طرح ها از نظر محتوا، میزان تحقق اهداف و سایرمسائل در رابطه با برنامه ریزی شهری مورد توجه قرار گرفت.
کاظمیان اشاره کرد: همینطور در طول حدود ۴۰ سال گذشته، نظریه ها و مهارتهای جدیدی در عرصه شهرسازی در جهانمطرح شده است که ضرورت بازبینی در رویکرد های پیشین و استفاده از روشهای نوین در تهیه طرح های شهری را افزایشمی دهد.
وی با اشاره به اینکه رویکرد جدید ابتدا برای شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت درنظر گرفته شده بود، اظهار داشت: در ادامه، دامنه اجرای این رویکرد به شهرهای کوچک تر هم گسترش یافت. سه خصوصیت اساسی طرح های جامع شهری جدید، زمینه گرابودن، مساله محور بودن و مشارکتی بودن است. این طرح ها باید بر مبنای مسایل خاص هر شهر تهیه شوند و به حل مشکلات حقیقی آن کمک کنند؛ بنابراین، انجام مطالعات عمومی و تکراری یکسان برای همه شهرها، رویکرد اصلی در تهیه این طرح ها نیست.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد: زمینه گرا بودن به این معناست که طرح هایشهری متناسب با خصوصیت های هر شهر، همچون شرایط اقلیمی، جغرافیایی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن تهیه شوند وظرفیت های موجود در هر منطقه مورد توجه قرار گیرند.
وی خاطرنشان کرد: مشارکتی بودن هم به معنای مشارکت ذی نفعان شهری در فرآیند تهیه طرح ها بر مبنای چارچوب هایتعیین شده است. در همین جهت، طی ماه های گذشته دستورالعمل مشارکت شهری در تهیه طرح ها تصویب و ابلاغ گردیده است.
طرح های جامع شهری با رویکرد جدید تدوین می شوند
این مقام مسئول ضمن اشاره به روند تهیه و تصویب طرح های جامع شهری اظهار داشت: بیشتر از ۶۰ طرح جامع شهری در چهارچوب رویکرد جدید درحال تصویب است که تعدادی از آنها مراحل تصویب نهائی را به پایان رسانده اند، برخی در مراحل پایانی تصویب قرار دارند و تعدادی هم همچنان در جریان بررسی هستند.
وی اضافه کرد: اولین مرحله طرح جامع شهر اصفهان در همین چارچوب تهیه و تصویب شده است. همینطور طرح جامع شهر ارومیه هم با این رویکرد تهیه و تصویب شده است. شهرهای پیرانشهر، بوکان و برخی شهرهای دیگر هم در این چارچوب مورد توجه قرار دارند. همینطور تهیه طرح های جامع شهرهای شیراز، کرمان و یزد در دستور کار قرار گرفته و این فرآیند درحال انجام است.
کاظمیان بیان نمود: طرح های تفصیلی که در ادامه طرح های جامع شهری تهیه می شوند و نگرش روش نوین درحال تدوین هستند و بعد از تکمیل فرآیند تهیه، برای تصویب عرضه خواهند شد.
وی اشاره کرد: بر مبنای قانون، طرح های تفصیلی در کمیسیون ماده ۵ به تصویب می رسند و دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران مسئولیت انطباق این طرح ها با طرح جامع را بر عهده دارد. این وظیفه در استانها بوسیله ادارات کل راه و شهرسازی و در سطح کشور بوسیله دفتر نظارت صورت می گیرد.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به مسئولیت های وزارت راه و شهرسازی در عرصه تامین زمین برای توسعه شهری و روستایی اظهار داشت: یکی دیگر از موضوعات مهم در عرصه شهرسازی و معماری، تامین زمین برای توسعه شهری و روستایی است. سیاستگذاری در این مورد، تامین مستقیم زمین در محدوده های مربوط و تصویب آن در تعدادی موارد و همینطور نظارت بر نحوه تامین زمین در سایر موارد، همچون وظایف معاونت شهرسازی و معماری و دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری است.
وی ضمن اشاره به ماده ۵۰ قانون برنامه هفتم پیشرفت اظهار داشت: یکی از مواد مهم این برنامه، ماده ۵۰ است که دولت را مکلف کرده ظرفیت سکونتگاهی کشور را به میزان ۰.۲ درصد از مساحت کشور، معادل ۳۳۰ هزار هکتار، افزایش دهد.
کاظمیان اضافه کرد: این افزایش ظرفیت سکونتگاهی هم شهرها و هم روستاها را شامل می شود و تامین زمین فقط به معنای الحاق زمین به محدوده شهرها نیست. هر نوع تامین زمین، شامل تغییرات در طرح جامع، طرح هادی، افزایش محدوده شهرها، ایجاد شهرهای جدید و راه اندازی شهرک های جدید، در چهارچوب این سیاست قرار می گیرد.
وی اضافه کرد: در اجرای این قانون باید به الزامات و ملاحظات تعیین شده هم توجه گردد. همچون این الزامات، خودداری از تامین زمین در اراضی کشاورزی درجه یک و دو، پرهیز از اراضی در معرض مخاطرات طبیعی و اولویت دادن به شهرهای کوچک و میانی و شهرهای مرزی است.
تامین زمین نباید به احتکار و اسراف منجر شود
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی اشاره کرد: بنابراین، تامین زمین برای توسعه سکونتگاهی کشور هم بُعد کمی و هم بُعد کیفی دارد و هر دو بُعد باید در مصوبات و فرایندهای اجرایی مورد توجه قرار گیرند.
وی با تاکید بر ضرورت تامین زمین متناسب با نیازهای کشور اظهار داشت: تامین زمین برای توسعه شهری و روستایی از وظایف ذاتی وزارت راه و شهرسازی است و این کار باید بر مبنای سیاستی مشخص انجام شود؛ به این معنا که به هر میزان که برای توسعه شهری و روستایی نیاز باشد، زمین تامین نماییم، نه با احتکار و نه با اسراف.
کاظمیان خاطرنشان کرد: باید به اندازه ای زمین تامین شود که پاسخگوی همه نیازها باشد، اما نباید بیشتر از میزان مورد نیاز زمین تامین کرد؛ برای اینکه در این صورت، هزینه های آماده سازی، نگهداری و مدیریت شهری می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. تامین زمین باید متناسب با شاخصهای توسعه شهری و امکان تحقق آن صورت گیرد.
۸۸ هزار هکتار زمین در برنامه هفتم تامین شد
وی با تشریح عملکرد تامین زمین در برنامه هفتم پیشرفت اظهار داشت: در دو سال و نیم سپری شده از اجرای برنامه هفتم، حدود ۸۸ هزار هکتار زمین در مجموع تامین شده است.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی اضافه کرد: از این مقدار، حدود ۴۱ هزار و ۶۰۰ هکتار بوسیله الحاق زمین و بازبینی طرح های جامع شهری تامین شده است. همینطور حدود ۳۷ هزار و ۳۷۰ هکتار در عرصه های روستایی به این ظرفیت افزوده شده و حدود هزار و ۴۰۰ هکتار هم بوسیله افزایش بهره وری در داخل بافت های شهری تامین شده است؛ رقمی که متاسفانه پایین است.
وی اضافه کرد: حدود ۸ هزار و ۴۰۰ هکتار هم در قالب شهرهای جدید و شهرک ها در طول این دو سال و نیم تصویب شده و وارد چرخه توسعه شده است. البته تصویب زمین، قدم نخست این فرآیند شمرده می شود و مراحل بعدی باید طی شود.
کاظمیان ضمن اشاره به مراحل بعدی بهره برداری از زمینهای تامین شده اظهار داشت: زمین هایی که متعلق به مردم و بخش خصوصی هستند، بر مبنای ضوابط و مقررات بوسیله شهرداری ها وارد چرخه توسعه می شوند.
وی خاطرنشان کرد: زمینهای متعلق به دولت که مقرر است در چهارچوب نهضت ملی مسکن مورد استفاده قرار گیرند هم بوسیله سازمان ملی زمین و مسکن یا شرکت عمران شهرهای جدید آماده سازی می شوند. در ادامه، اختصاص زمین به متقاضیان، تامین منابع مالی و سایر اقدامات لازم صورت می گیرد تا این زمین ها مراحل ضروری جهت تولید مسکن را طی کنند.
۱۷۰ هزار هکتار زمین طی ۶ سال تامین شد
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به عملکرد تامین زمین در اجرای قوانین حوزه مسکن اظهار داشت: علاوه بر قانون برنامه هفتم پیشرفت، قانون جهش تولید و تامین مسکن هم از سال ۱۴۰۰ در دستور کار قرار دارد و بر مبنای عملکرد مجموعه همکاران فعلی و پیشین وزارت راه و شهرسازی، از سال ۱۴۰۰ تا حالا حدود ۱۷۰ هزار هکتار زمین تامین شده است.
وی ضمن اشاره به مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری ایران اظهار داشت: از مرداد سال ۱۴۰۳ تا پایان مهر سال ۱۴۰۵، در مجموع حدود ۳۳۰ مصوبه در این شورا به تصویب رسیده است. از این شمار، ۱۴ مصوبه در ارتباط با طرح های ویژه، هفت مصوبه در ارتباط با اراضی نظامی و پادگان ها در عرصه نیروهای مسلح و ۴۲ مصوبه در ارتباط با الحاق زمین و تغییر محدوده ها برای اجرای نهضت ملی مسکن بوده است.
کاظمیان اضافه کرد: همینطور ۷۲ مصوبه درباره ی مغایرت های اساسی طرح های شهری به تصویب رسیده است. منظور از مغایرت اساسی، مواردی است که مصوبات کمیسیون ماده ۵ در استانها با اساس طرح جامع شهری مغایرت داشته باشد. در چنین شرایطی، مبحث باید مطابق قانون در شورایعالی شهرسازی و معماری بررسی شود و امکان دارد مورد تأیید قرار گیرد، تغییر کند یا به تصویب نرسد.
وی اشاره کرد: در عرصه شهرک ها و شهرهای جدید هم ۱۶ مصوبه، در عرصه ضوابط و مقررات ۱۹ مصوبه و در عرصه طرح های جامع شهری ۳۶ مصوبه به تصویب رسیده است. همینطور ۱۰۶ مصوبه به شهرهای زیر ۵۰ هزار نفر جمعیت اختصاص داشته است.
کاظمیان ضمن اشاره به برخی مصوبات مهم شورایعالی شهرسازی و معماری ایران اظهار داشت: در عرصه سیاستگذاری شهری، چارچوب برنامه آبادانی و پیشرفت منظومه های روستایی که از طرف بنیاد مسکن پیشنهاد شده بود، بررسی و تصویب گردید. همینطور دستورالعمل مشارکت عمومی در تهیه طرح های جامع شهری از دیگر مصوبات این شورا بوده است.
مشوق های شهرسازی برای بازسازی ساختمان های صدمه دیده از جنگ تصویب شد
وی اشاره کرد: ضوابط و مشوق های شهرسازی برای بازسازی ساختمان های صدمه دیده از جنگ هم در یکی از جلسات اخیر شورا به تصویب رسید. بر مبنای این مصوبه، چارچوب مشخصی برای اعمال مشوق های شهرسازی تعیین شده و اختیار اجرای آن در اختیار استانها قرار گرفته است تا در هر شهر، اقدامات لازم را در چهارچوب تعیین شده و بوسیله کمیسیون ماده ۵ تصویب و اجرا کنند.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی اضافه کرد: مبحث بلندمرتبه سازی هم از دیگر محورهای مهم و چالش برانگیز در عرصه شهرسازی است که در مصوبات شورا مورد توجه قرار گرفته است.
وی با تشریح رویکرد وزارت راه و شهرسازی در حوزه بلندمرتبه سازی اظهار داشت: نگاه وزارت خانه اینست که بلندمرتبه سازی یکی از راهکارهای تامین فضای مورد نیاز زندگی شهری محسوب می شود؛ اما این مورد فقط به کاربری مسکونی محدود نیست و می تواند سایر کاربری ها را هم در بر بگیرد.
مرتبه سازی در همه شهرها مجاز نخواهد بود
کاظمیان اضافه کرد: بلندمرتبه سازی قرار نیست در همه شهرها و همه محدوده ها اجرا شود، بلکه باید در شهرهایی که ضرورت و توجیه لازم وجود دارد، محدوده های مناسب برای آن تعیین شود. در این چارچوب، مشخص خواهد شد که در کدام بخش های شهر امکان بلندمرتبه سازی وجود دارد و در کدام مناطق این اقدام مجاز نیست.
وی اشاره کرد: تعیین ضوابط و محدوده های بلندمرتبه سازی به ایجاد شفافیت برای ذی نفعان، سرمایه گذاران و توسعه گران شهری کمک می نماید و راهنمای مناسبی برای تصمیم گیری آنها خواهد بود. همینطور شهروندان می توانند با آگاهی از ضوابط هر محدوده، درباره ی سکونت در مناطق مختلف شهر تصمیم گیری کنند و از امکان یا عدم امکان بلندمرتبه سازی در آن محدوده در سالهای آینده آگاه شوند.
دستورالعمل پناهگاه های شهری با هدف مواجهه با حوادث تصویب شد
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به سایر مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری ایران اظهار داشت: دستورالعمل پناهگاه های شهری هم با هدف افزایش تاب آوری شهرها در مقابل حوادث مختلف، بخصوص جنگ، به تصویب رسیده است.
شهر جدید مکران مرکزی با مدیریت بخش خصوصی توسعه می یابد
وی اضافه کرد: در عرصه توسعه شهرهای جدید هم شهر جدید مکران مرکزی در سواحل دریای عمان به تصویب رسیده است. این شهر، اولین شهر جدیدی خواهد بود که با مدیریت بخش خصوصی توسعه می یابد.
کاظمیان اضافه کرد: از دیگر مصوبات شورا می توان به طرح موضعی محله های اوین و درکه در شهر تهران و طرح جامع ۲۳۰۰ هکتاری شمال قزوین اشاره نمود که در این شورا بررسی و تصویب شده اند.
برنامه تمرکززدایی از تهران و البرز تصویب شد
وی همینطور ضمن اشاره به مصوبه برنامه اقدام فوری برای ساماندهی، پالایش و تمرکززدایی از مجموعه شهری تهران و البرز اظهار داشت: این برنامه یکی از مصوبات مهم شورایعالی شهرسازی و معماری ایران است که در شهریور سال ۱۴۰۴ به تصویب رسید.
ساخت وساز در تهران و البرز ممنوع نیست
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به مطالبه جدی رئیس جمهوری برای رسیدگی به مشکلات تهران اظهار داشت: پایتخت با چالش هایی همچون کمبود آب، ترافیک و افت کیفیت زندگی شهری روبروست و برای کنترل این روند، مصوبه ای فوری با پشتوانه علمی و همکاری دستگاه های مختلف به تصویب رسیده است.
وی با اشاره به اینکه رشد جمعیت از دهه ۷۰ به شهرهای اطراف تهران منتقل شده است، اضافه کرد: جمعیت برخی روستاها از ۷ هزار نفر به ۷۰۰ هزار نفر رسیده و تعداد شهرهای اطراف تهران هم از سه شهر در دهه ۳۰ به ۷۰ شهر افزایش پیدا کرده است؛ موضوعی که تامین زیرساخت های زندگی و حمل و نقل را ضروری می کند.
کاظمیان اضافه کرد: برای ساماندهی تهران و البرز، علاوه بر اجرای مصوبه اخیر، بازبینی طرح های جامع این دو استان هم در دستور کار قرار دارد که فرایندی زمان بر خواهد بود. در همین جهت، جلسه ای با استانداران تهران و البرز جهت بررسی طرح پیشنهادی برگزار می گردد.
معاون وزیر راه و شهرسازی در آخر تصریح کرد: مصوبه اخیر با هدف کنترل روند فعلی چالش های تهران و البرز تدوین شده و ادعاها درباره ی ممنوعیت ساخت وساز در این دو استان صحت ندارد؛ بلکه با بازبینی طرح های جامع و تفصیلی، زمینه ساماندهی ساخت وسازها فراهم خواهد شد.
به اجمال، بنابراین، باید میان مباحث عمومی و کلی درباره ی ی مسائل شهری و مباحث تخصصی این حوزه تفاوت قائل شد. از این شمار، ۱۴ مصوبه در رابطه با طرح های ویژه، هفت مصوبه در رابطه با اراضی نظامی و پادگان ها در حوزه نیروهای مسلح و ۴۲ مصوبه در رابطه با الحاق زمین و تغییر محدوده ها برای اجرای نهضت ملی مسکن بوده است. همین طور شهروندان می توانند با آگاهی از ضوابط هر محدوده، درباره ی ی سکونت در مناطق مختلف شهر تصمیم گیری کنند و از امکان یا عدم امکان بلندمرتبه سازی در آن محدوده در سالهای آتی آگاه شوند.
این مطلب Go Map را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در نقشه
نظرات بینندگان نقشه در مورد این مطلب