سه حلقه مفقوده حکمرانی شهری از نظارت اجتماعی تا مشارکت مردم
نقشه: چرا با وجود هزینه های گسترده برای اداره تهران، هنوز خیلی از مسایل محلات به مطالبه ای تکراری تبدیل می شوند؟ پاسخ را نباید فقط در مضیقه بودجه یا ضعف امکانات جست وجو کرد. گاهی مسئله اصلی این است که مردم در شناسایی مشکلات، تصمیم گیری و نظارت بر عملکرد مدیریت شهری، سهم مؤثری ندارند.
تهران فقط مجموعه ای از ساختمان ها، بزرگراه ها و پروژه های عمرانی نیست؛ شهری است که کیفیت زندگی در آن به اعتماد، روابط اجتماعی و احساس تعلق شهروندان وابسته است. معتقدم برای حرکت از اداره شهر به حکمرانی مطلوب، باید سه حلقه را به یکدیگر پیوند بزنیم: نظارت اجتماعی، تشکل های محلی و آموزش شهروندی.
۱. نظارت اجتماعی؛ مردم، چشم های بیدار شهر
تهران ۳۵۲ محله دارد و ۲۱ عضو شورای شهر نمی توانند به تنهایی همه مسایل این گستره را شناسایی و پیگیری کنند. معتمدان محلی، اعضای هیأت امنای محلات و فعالین اجتماعی می توانند حلقه اتصال تجربه روزمره مردم به تصمیم های مدیریت شهری باشند.
نظارت اجتماعی فقط شکایت از مشکلات نیست؛ یعنی شهروند بتواند در رابطه با کیفیت خدمات، اجرای پروژه ها و هزینه کرد منابع عمومی پرسش کند و پاسخ روشن بگیرد. سامانه های نظارتی، همچون ۱۸۸۸ شهرداری تهران، زمانی اثربخش خواهند بود که ثبت پیام شهروند به پیگیری حقیقی و اعلام نتیجه منتهی شود.
شهروندی که احساس کند صدایش شنیده می شود، اعتماد بیشتری به مدیریت شهری خواهد داشت و مسئولیت پذیری او در قبال محله هم بیشتر می شود.
۲. تشکل های محلی؛ پل میان مردم و مدیریت شهری
مشارکت مردم بدون سازمان یافتگی، اغلب پراکنده و کم دوام می ماند. تشکل های محلی و سازمان های مردم نهاد می توانند مطالبات شهروندان را سامان دهند، برای حل مسایل محله چاره پیشنهاد کنند و گفت و گوی مستمر با مدیران شهری را شکل دهند.
در دوره ششم شورا، تقویت ظرفیت سمن ها و پیگیری سازوکارهای رسمی تر فعالیت تشکل های محلی را دنبال کردیم. رونمایی از اعتبارنامه فعالیت تشکل های محلی و صدور ۳۵۴ حکم برای سمن ها، همچون اقداماتی بود که با هدف تسهیل فعالیت این مجموعه ها انجام شد.
بااین حال، مشارکت حقیقی زمانی شکل می گیرد که مردم فقط مجری تصمیم های ازپیش گرفته شده نباشند، بلکه در تعیین اولویت ها و ایجاد تصمیم ها هم نقش داشته باشند.
برای مثال، در مدیریت پسماند، همراهی مردم در رعایت زمان مناسب قراردادن زباله در مخازن می تواند بر کیفیت خدمات و هزینه های شهری اثر بگذارد. چنین تغییری بیشتر از آن که با آیین نامه حاصل شود، به آگاهی، اعتماد و همراهی تشکل های محلی نیاز دارد.
۳. آموزش شهروندی؛ سرمایه گذاری برای آینده تهران
شهروندی که حقوق و مسئولیت های خویش را بشناسد، بهتر می تواند مطالبه کند، در حل مشکلات مشارکت داشته باشد و میان اطلاعات معتبر و شایعات تمایز بگذارد. از این رو، آموزش شهروندی نباید به چند برنامه پراکنده یا توزیع بروشور محدود شود.
هماهنگی برنامه های آموزشی شهرداری، تقویت سواد رسانه ای و آموزش حقوق شهروندی، از ضرورتهای مدیریت شهری امروز است. در این بین، طرح شهردار مدرسه هم مجالی برای تربیت نسلی مسئولیت پذیر و مشارکت جو فراهم می آورد. برمبنای آمار عرضه شده، مدارس تحت پوشش این طرح از یک مدرسه به ۵۷۰ مدرسه بالا رفته اند؛ ظرفیتی که می توان آنرا برای انتقال فرهنگ مشارکت از مدرسه به خانواده و محله به کار گرفت.
عدالت ادراکی؛ مردم باید عدالت را احساس کنند
من معتقدم موفقیت مدیریت شهری فقط با تعداد پروژه ها، میزان اعتبار هزینه شده یا گزارشهای عملکرد سنجیده نمی گردد. شهروند باید احساس کند که دیده می شود، صدایش شنیده می شود و در تصمیم هایی که بر زندگی اش اثر می گذارند، سهم دارد.
این همان اهمیتی است که در قالب مفهوم «عدالت ادراکی» بر آن تاکید می کنم. نظارت اجتماعی، تشکل های محلی و آموزش شهروندی، در کنار یکدیگر می توانند اعتماد عمومی را تقویت نمایند و فاصله میان مردم و مدیریت شهری را کاهش دهند.
تهران را با مردم می سازیم
تهران آینده، با آیین نامه های بیشتر ساخته نمی شود؛ به شهروندانی آگاه، تشکل هایی توانمند و مدیرانی پاسخ گو نیاز دارد.
من به عنوان عضو شورای شهر تهران، تقویت این سه حلقه را قسمتی از مسئولیت خود می دانم؛ اما تحقق آن بدون مشارکت مردم امکانپذیر نیست.
از شما دعوت می کنم، در نشست های محلی شرکت و مسایل را از مسیرهای قانونی پیگیری کنید، از مدیران شهری پاسخ بخواهید.
شهروند، تماشاچی اداره شهر نیست؛ صاحب حق و شریک مسئولیت در ساختن آن است.
تهران زمانی شهر همه ما خواهد بود که هیچ محله ای فراموش نشود، هیچ شهروندی خویش را بی صدا نبیند و هیچ مطالبه به حقی بی پاسخ نماند.
* عضو شورای اسلامی شهر تهران
منبع: gomap.ir
این مطلب Go Map را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط در نقشه
نظرات بینندگان نقشه در مورد این مطلب